Anna Dymna

Anna Dymna z domu Dziadyk (ur. 20 lipca 1951 w Legnicy) – polska aktorka teatralna i filmowa.

Założycielka i prezes Fundacji „Mimo Wszystko”, członkini Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu oraz Rady Programowej Radia RMF Classic. Jest matką chrzestną sztandaru 2. Korpusu Zmechanizowanego im. Władysława Andersa, pomysłodawczynią Ogólnopolskiego Przeglądu Twórczości Teatralno-Muzycznej Osób Niepełnosprawnych „Albertiana” oraz Festiwalu Zaczarowanej Piosenki im. Marka Grechuty dla uzdolnionych wokalnie osób niepełnosprawnych.

Życiorys

Ukończyła VII Liceum Ogólnokształcące im. Zofii Nałkowskiej w Krakowie przy ul. Skarbińskiego 5.

Absolwentka Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Od 1990 jest wykładowczynią na tej uczelni. Od 1973 związana z krakowskim Starym Teatrem. Zadebiutowała w 1969 w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie w roli Isi i Chochoła w Weselu Stanisława Wyspiańskiego (reż. Lidia Zamkow).

Jeszcze w trakcie studiów została żoną Wiesława Dymnego. Po jego tragicznej śmierci (12 lutego 1978) ponownie wyszła za mąż za Zbigniewa Szotę (syn Michał, ur. 1985), a potem za Krzysztofa Orzechowskiego.

Dymna często podkreśla wielki wpływ jaki wywarła na nią barwna osobowość jej pierwszego męża. Z okazji poświęconego mu programu telewizyjnego w 20. rocznicę śmierci poprosiła ulubiony zespół swojego syna, Big Cyc, o napisanie trzech piosenek do jego tekstów (Mam to w nosie, Łazik z Tormesu i Wszyscy święci). Dzięki udostępnionej przez nią twórczości Wiesława Dymnego (po części wcześniej nie publikowanej) grupa nagrała album Wszyscy święci, w całości oparty na jego tekstach.

Działalność charytatywna

W społeczne działania na rzecz ludzi potrzebujących wsparcia Anna Dymna angażowała się na długo przed założeniem własnej Fundacji. Prócz niesienia pomocy indywidualnej, uczestniczyła m.in. w kwestach Obywatelskiego Komitetu Ratowania Krakowa, akcjach Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, Stowarzyszenia „Wielkie Serce”, Fundacji „Mam Marzenie”, Fundacji „Nuta Nadziei” i Fundacji „Akogo”. Od 2006 roku jest ambasadorem Stowarzyszenia Debra Polska „Kruchy Dotyk” skupiającego osoby cierpiące na Epidermolysis Bullosa.

W 1999 rozpoczęła współpracę z Fundacją im. Brata Alberta i jej prezesem ks. Tadeuszem Isakowiczem-Zaleskim, pomagając m.in. przy realizacjach inscenizacji Teatrzyku „Radwanek”, którego aktorami są osoby niepełnosprawne intelektualnie, mieszkańcy schroniska w podkrakowskich w Radwanowicach. Od tamtej pory, poświęcając swój prywatny czas, reżyseruje i pisze scenariusze do wszystkich przedstawień „Radwanka”. W 2001 roku była także pomysłodawczynią Ogólnopolskiego Festiwalu Twórczości Teatralno-Muzycznej Osób Niepełnosprawnych „Albertiana”, którego coroczny finał – dzięki staraniom aktorki – ma miejsce na Dużej Scenie Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie. Autorem słów Hymnu „Albertiany” jest Czesław Miłosz, muzyki – Abel Korzeniowski. Podczas ceremonii otwarcia uroczystej gali, kiedy w Teatrze Słowackiego unosi się Kurtyna Siemiradzkiego, wykonuje go Chór Młodej Filharmonii Krakowskiej pod dyrekcją Rafała Marchewczyka.

We wrześniu 2003 roku założyła w Krakowie Fundację „Mimo Wszystko”, funkcję jej prezesa od początku sprawując społecznie. Pierwotnym celem Fundacji było utrzymywanie Warsztatów Terapii Artystycznej i opieka nad ich 26 podopiecznymi, niepełnosprawnymi intelektualnie mieszkańcami Schroniska im. Brata Alberta w podkrakowskich Radwanowicach, którzy, na mocy zmiany przepisów prawnych, utracili prawo do korzystania z Warsztatów Terapii Zajęciowej finansowanych przez budżet państwa.

Obecnie Fundacja Anny Dymnej „Mimo Wszystko” pomaga wielu osobom chorym i niepełnosprawnym w całej Polsce, a także koordynuje pracę wolontariuszy. Organizuje również Festiwal Zaczarowanej Piosenki im. Marka Grechuty, Ogólnopolskie Dni Integracji „Zwyciężać mimo wszystko” oraz Ogólnopolski Festiwal Twórczości Teatralno-Muzycznej Osób Niepełnosprawnych „Albertiana”. Ponadto Fundacja buduje dwa nowoczesne ośrodki rehabilitacyjno-terapeutyczne: „Spotkajmy się” w nadbałtyckim Lubiatowie i „Dolinę Słońca” w podkrakowskich Radwanowicach.

Działalność Fundacji Anny Dymnej „Mimo Wszystko”, która posiada status organizacji pożytku publicznego, została uhonorowana: Dyplomem Benemerenti (wyróżnienie Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego), Pro Infantis Bono (nagroda Rzecznika Praw Dziecka RP), „Lodołamaczem 2007” (nagrodą Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych) oraz tytułem „Sukces Roku 2007 w Ochronie Zdrowia – Liderzy Medycyny” (nagroda Miesięcznika „Menedżer Zdrowia”).

Od 5 maja 2009 reklamuje bransoletkę „powiedz TAK transplantologii”.

Salon Poezji

W 2002 zainicjowała odbywający się w niedzielne przedpołudnia Krakowski Salon Poezji w Teatrze im. Juliusza Słowackiego, który prowadzi wraz z Józefem Opalskim, Bronisławem Majem oraz swoim mężem Krzysztofem Orzechowskim, dyrektorem teatru. Salon ma oddziały w Bytomiu, Czechowicach-Dziedzicach, Częstochowie, Nowym Targu, Gdańsku, Gliwicach, Komorowie, Opolu, Świdnicy, Tarnowie, Tczewie Szczecinie oraz Tychach.

Krakowski Salon Poezji został uhonorowany nagrodą literacką Nike za najciekawszą działalność kulturalną w regionie w 2003.

„Anna Dymna – Spotkajmy się”

Od 2003 roku (był to Europejski Rok Osób Niepełnosprawnych), na antenie TVP2, aktorka prowadzi cykliczny program „Anna Dymna — Spotkajmy się”. Porusza w nim tematy miłości, akceptacji, samotności, szczęścia, wiary i nadziei. Gośćmi audycji są osoby niepełnosprawne oraz ciężko chore.

Program był dwukrotnie nominowany do Nagrody im. Andrzeja Wojciechowskiego, przyznawanej za materiały dziennikarskie, które wpływają na życie Polaków.

Wybrane role

Teatr

  • 1970: Kasia w Król Mięsopust J. M. Rymkiewicza, reż. B. Hussakowski (debiut jako studentka PWST).
  • 1973: Dziewczyna w Dziady A. Mickiewicza, reż. K. Swinarski
  • 1974: Kora, Małgorzata w Noc listopadowa S. Wyspiańskiego, reż. A. Wajda
  • 1974: Lorchen w Pierwszy dzień wolności L. Kruczkowskiego, reż. M. Okopiński
  • 1975: Ania w Wiśniowy sad A. Czechowa, reż. J. Jarocki
  • 1976: Sylwia w Małe kroki, wielkie kroki M. Karpińskiego, reż. M. Karpiński
  • 1976: Anna w Warszawianka S. Wyspiańskiego, reż. H. Tomaszewski
  • 1977: Zosia w Wesele S. Wyspiańskiego, reż. i scen. J. Grzegorzewski
  • 1979: Diana w Queen Mary Ch. Dyera, reż. J. Bińczycki
  • 1979: Nina Zarieczna w Dziesięć portretów z czajką w tle A. Czechowa, reż. J. Grzegorzewski
  • 1982: Jedna z postaci w Chórze Kobiet z Canterbury w Mord w katedrze T. S. Eliota, reż. J. Jarocki
  • 1982: Maria Derkum w Zwierzenia clowna H. Bölla, reż. M.Grąbka
  • 1982: Elektra w Oresteia Aischylosa, reż. Z. Hübner
  • 1984: Elżbieta de Valois w Don Carlos F. Schillera, reż. L. Adamik
  • 1985: Świntusia Macabrescu w Gyubal Wahazar S. I. Witkiewicza, reż. R. Próchnicka
  • 1986: Słodka Dziewuszka w Korowód A. Schnitzlera, reż. M. Grąbka
  • 1986: Podstolina w Zemsta A. Fredry, reż. A. Wajda
  • 1987: Wiera w Dzwony G. Mamlina, reż. S. Nosowicz
  • 1987: Adela w Republika marzeń B. Schulza, reż R. Zioło
  • 1988: Anna Wojnicew w Płatonow A. Czechowa, reż. F. Bajon
  • 1991: Pani w Do Damaszku A. Strindberga, reż. K. Babicki
  • 1991: Gospodyni w Wesele S. Wyspiańskiego, reż. A. Wajda
  • 1991: Praskowia w Śmierć Iwana Iljicza L. Tołstoja, reż. J. Grzegorzewski
  • 1992: Hipolita w Sen nocy letniej W. Shakespeare’a, reż R. Zioło
  • 1992: Matka w Tak zwana ludzkość w obłędzie S. I. Witkiewicza, reż. J. Grzegorzewski
  • 1993: Peanut Coe w Zatrute pióro R. Harwooda, reż. K. Orzechowski
  • 1994: Matriona Wasiljewna Czelcowa w Miłość na Krymie S. Mrożka, reż. M. Wojtyszko
  • 1995: Pątniczka Agapia w Reformator M. Kulisza, reż. R. Zioło
  • 1995: Krystyna w Wznowienie;; M. Wojtyszko, reż. M. Wojtyszko
  • 1998: Aneta w Słomkowy kapelusz E. Labiche’a, reż. A. Wajda
  • 1999: Katia w Tomasz Mann J. Łukosza, reż. K. Orzechowski.
  • 2000: Madame de Montreuil w Markiza de Sade Y. Mishimy, reż. T. Bradecki
  • 2000: Althea, Noc w Tryptyk wyspiański, reż. M. Fiedor
  • 2000: Wanda w Spaghetti i miecz T. Różewicza, reż. K. Kutz
  • 2001: Pani Dyndalska w Damy i huzary A. Fredry, reż. K. Kutz
  • 2003: Baba w Pieszo S. Mrożka, reż. K. Kutz
  • 2007: Klitajmestra w Oresteja Ajschylosa, reż. J. Klata
  • 2008: Maria w Król umiera, czyli ceremonie E. Ionesco, reż. P. Cieplak
  • 2009: Barbara Jeziorkowska, Sikorka, Postać w Obrazie w Trylogia wg H. Sienkiewicza, reż. J. Klata
  • 2010: Serialowa matka Pawła Leszczyńskiego, Postać w filmie: Licencja na wychowanie

Film

  • 2010: Lęk wysokości jako dr. Druch
  • 2007: Odwróceni jako Mariola Żuk
  • 2007: Miłość w przejściu podziemnym jako kobieta w złotych okularach
  • 2006: S@motność w sieci jako matka Natalii
  • 2006: Wieża jako psychoterapeutka
  • 2005: Skazany na bluesa jako Polowa, matka Goli
  • 2004: Nasza ulica jako matka Janka
  • 2004: Pan Bruno
  • 2003: Stara baśń – kiedy słońce było bogiem jako Matka Dziwy
  • 2003: Bez końca jako mamusia
  • 2003: Stara baśń – kiedy słońce było bogiem jako Jaga
  • 2002: Wiedźmin jako Nenneke
  • 2000: Duże zwierzę jako Maria Sawicka
  • 1998: Jest taki człowiek…
  • 1998: Siedlisko jako Marianna
  • 1997: Boża podszewka jako Walunia
  • 1995: Diabelska edukacja jako matka
  • 1995: Pestka jako Teresa
  • 1995: Dama kameliowa jako Prudencja Duvernoy
  • 1994: Śmierć jak kromka chleba jako żona górnika
  • 1994: O przemyślności kobiety niewiernej. Sześć opowieści z Boccaccia wziętych jako żona
  • 1994: Panna z mokrą głową jako matka Zbyszka
  • 1993: Tylko strach jako Katarzyna
  • 1988: Schodami w górę, schodami w dół jako baronowa
  • 1988: Mistrz i Małgorzata jako Małgorzata
  • 1988: Pole niczyje jako Wityńska
  • 1985: Osobisty pamiętnik grzesznika… przez niego samego spisany jako Dominika
  • 1984: Rycerze i rabusie jako Konstancja Zgurska
  • 1983: Wedle wyroków twoich.. jako Rachel
  • 1983: Przeznaczenie jako Hanna P.
  • 1983: Na odsiecz Wiedniowi jako Maria Kazimiera
  • 1983: Ostrze na ostrze jako Konstancja Zgurska
  • 1982: Dolina Issy jako Magdalena
  • 1982: Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny jako Barbara Radziwiłłówna
  • 1981: Znachor jako Maria Jolanta Wilczur
  • 1980: Yvonne jako Yvonne
  • 1980: Królowa Bona jako Barbara Radziwiłłówna
  • 1978: Węgierska Rapsodia jako Hanna
  • 1979: Do krwi ostatniej… jako Ania
  • 1978: Wesela nie będzie jako Małgosia
  • 1977: Okrągły tydzień jako smok
  • 1977: Kombinator jako Liesel
  • 1977: Pasja – jako Magdalena
  • 1977: Kochaj albo rzuć jako Ania Pawlakówna
  • 1976: Trędowata jako Melania Barska
  • 1974: Karuzela jako Iwona
  • 1974: Nie ma mocnych jako Ania Pawlakówna
  • 1974: Janosik jako hrabianka Klarysa Horvath
  • 1973: Sekret jako studentka Urszula
  • 1973: Z życia nicponia
  • 1973: Droga
  • 1973: Przecież nic się nie stało
  • 1973: Klucze jako Hanka
  • 1971: 150 na godzinę jako Ania, dziewczyna Marcina
  • 1971: Szerokiej drogi kochanie jako Gabrysia
  • 1971: Diament radży jako córka dyktatora
  • 1971: 5 i 1/2 bladego Józka jako Katarzyna
  • 1971: Jak daleko stąd, jak blisko jako dziewczyna

Wyróżnienia i nagrody

Odznaczenia

  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2004)
  • Srebrny Krzyż Zasługi (1989)
  • Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005)
  • Order Uśmiechu (2002)
  • Order Ecce Homo (2005)
  • Medal Świętego Brata Alberta (2000)
  • Medal świętego Jerzego (2006)
  • Medal „Milito Pro Christo” (2007)
  • Medal Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy (2007)

Nagrody artystyczne

  • 1977 – nagroda przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za rolę Kory w Nocy Listopadowej S. Wyspiańskiego.
  • 1979 – nagroda m. Krakowa w dziedzinie upowszechniania kultury – nagroda dla młodego, wyróżniającego się twórcy za osiągnięcia w teatrze i filmie.
  • 1980 – XX Kaliskie Spotkania Teatralne – nagroda aktorska za rolę Niny Zariecznej w Dziesięciu portretach z czajką w tle wg A. Czechowa.
  • 1983 – nagroda II stopnia Ministra Kultury i Sztuki
  • 1983 – XXII Rzeszowskie Spotkania Teatralne – nagroda publiczności za najlepszą rolę kobiecą – Marii Derkum w Zwierzeniach clowna H. Bölla
  • 1984 – tytuł „Gwiazda Filmowego Sezonu’83” na XIV LLF w Łagowie
  • 1988 – XIV Opolskie Konfrontacje Teatralne – Klasyka Polska – nagroda aktorska za rolę Adeli w Republice marzeń B. Schulza.
  • 1993 – nagroda wojewody krakowskiego w dziedzinie teatru.
  • 1993 – XVIII Opolskie Konfrontacje Teatralne – Klasyka Polska – nagroda aktorska za rolę Gospodyni w Weselu S. Wyspiańskiego.
  • 1994 – Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za najlepszą kobiecą rolę sezonu (Podstoliny w spektaklu telewizyjnym Zemsty A. Fredry w reż. O. Lipińskiej i Molly Bowser z Palca Bożego w reż. T. Kotlarczyk)
  • 1994 – tytuł „Człowiek Roku’ 94” przyznany przez czytelników „Gazety Krakowskiej” za wspaniałe kreacje teatralne i filmowe, za wrażliwość i aktywny udział w akcjach charytatywnych
  • 1995 – „Złota Kaczka” w kategorii: najlepsza polska aktorka; za rok 1994
  • 1995 – tytuł „Prezydent Galerii Pięćdziesięciolecia” przyznany przez czytelników tygodnika „Przekrój”
  • 1996 – XXXVI Kaliskie Spotkania Teatralne – nagroda aktorska za rolę Krystyny we Wznowieniu M. Wojtyszki.
  • 1996 – „Złota Maska” – plebiscyt na najpopularniejszą krakowską aktorkę
  • 1998 – „Złota Maska” – plebiscyt na najpopularniejszą krakowską aktorkę.
  • 1999 – „Złota Maska” – plebiscyt na najpopularniejszą krakowską aktorkę.
  • 2004 – „Superwiktor” (za całokształt pracy artystycznej)
  • 2005 – Złoty Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”
  • 2007 – „Kobieta Roku 2006” miesięcznika „Twój Styl”
  • 2009 – „Wiktor”(w kat. „Osobowość Telewizyjną 2008 Roku”)
  • 2010 – Nagroda Honorowa za rok 2010 (wyróżnienie Rady krakowskiej Filii Fundacji Kultury Polskiej)
  • 2011 – Tytuł „Małopolanin Roku 2010”

Nagrody za działalność społeczną

  • 2000 – Tytuł „Krakowianka XX wieku”
  • 2004 – Przyjaciel Integracji
  • 2006 – Medal Województwa Małopolskiego
  • 2006 – Odznaczenie „Zasłużonemu – Polskie Towarzystwo Lekarskie”
  • 2006 – Nagroda im. Andrzeja Bączkowskiego 2007 – Dyplom Benemerenti
  • 2007 – Medal Militio pro Christo
  • 2007 – Kobieta Roku 2006 (wyróżnienie miesięcznika „Twój Styl”)
  • 2007 – Medal Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy
  • 2008 – Fenomen 2007 (nagroda tygodnika „Przekrój”)
  • 2008 – Ambasador Polskiej Pediatrii (tytuł przyznawany przez Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego)
  • 2009 – Skrzydła Świętego Rafała Archanioła (nagroda Galerii „Art Cherub” i Szpitala Zakonu Bonifratrów)
  • 2010 – Nagroda im. Józefa Dietla
  • 2011 – Tytuł „Małopolanin Roku 2010” (wyróżnienie Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Małopolski)
  • 2011 – Tytuł „Gwiazda Dobroczynności” (wyróżnienie Stowarzyszenia Rozwoju Filantropii w Polsce i tygodnika „Newsweek Polska”)
  • 2011 – Medal im. Tadeusza Kotarbińskiego (wyróżnienie Komitetu Nauk Organizacji i Zarządzania Polskiej Akademii Nauk)

Bibliografia

  • Elżbieta Baniewicz, Anna Dymna, Ona to ja, 2001, ISBN 83-7227-990-X
  • Anna Dymna, Wojciech Szczawiński, Warto mimo wszystko, Kraków: ZNAK, 2006, ISBN 83-240-0674-5

Linki zewnętrzne

  • Anna Dymna w bazie filmweb.pl
  • Strona Anny Dymnej w Starym Teatrze
  • Fundacja „Mimo Wszystko”
  • Festiwal Twórczości Teatralno-Muzycznej Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie „Albertiana”
  • Krakowski Salon Poezji

Incoming search terms:

Category: Bez kategorii

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>